نحوه تدوین برنامه کسب و کار پیشنهادی بورس اوراق بهادار

 

یکی از مدارکی که شرکت ها پس از درخواست پذیرش باید ارایه کنند، برنامه کسب و کار یا Business Plan است.

برنامه کسب و کار برنامه ای است که چشم انداز فعالیت های شرکت(تخصیص منابع، فرصت ها و تهدیدها و…) را در آینده نشان می دهد. هم چنین این برنامه یکی از روش های متداول برای انتقال اطلاعات به طیف وسیعی از استفاده کنندگان همچون سرمایه گذاران، شرکای تجاری آینده، مدیران و کارکنان است. اگر چه بسیاری فکر می کنند این برنامه فقط در زمان شروع به اجرای یک فعالیت جدید ضروری است ولی باید توجه داشت این برنامه به عنوان یکی از عوامل حیاتی در ادامه فعالیت شرکت ها نیز به شمار می رود، چرا که در هر شرایطی نیاز به جذب سرمایه و یا اخذ وام های جدید وجود دارد. شرکت ها برای ادامه فعالیت و حضور در عرصه رقابت نیازمند رشد بهینه با توجه به امکانات موجود هستند.

مدیریت پذیرش بورس اوراق بهادار تهران با توجه به درخواست شرکت های متقاضی پذیرش و شرکت های کارگزار معرف، متن پیشنهادی در این خصوص تهیه کرده است که برای استفاده و بهره برداری تقدیم می شود و بدیهی است که امکان جرح و تعدیل و کامل تر شدن آن برای شرکت ها وجود دارد.

دانلود فایل Word

مقدمه

برنامه کسب و کار در هر واحد اقتصادی بزرگ یا کوچک به عنوان یک سند اصلی تلقی می شود که مقیاسی برای کارمندان و مدیران خواهد بود تا به واسطه آن بتوانند میزان موفقیت های خود و شرکت را بسنجند و برای فعالیت های آتی خود تصمیم گیری کنند. به علاوه برنامه کسب و کار یک روش متداول جهت انتقال اطلاعات به طیف وسیعی از اشخاص همچون سرمایه گذاران، شرکای تجاری آینده، مدیران، کارکنان و سایر استفاده کنندگان است. تصمیم گیری های مربوط به اجرای یک پروژه یا فعالیت جدید مبتنی بر مطالعات و بررسی هایی است که نتیجه آن در قالب برنامه کسب و کار ارایه می شود. این برنامه براساس توانایی های شرکت در نیروی انسانی، تجهیزات و سرمایه تهیه می شود. راهنمای تهیه برنامه کسب و کار به منظور بررسی درخواست پذیرش سهام شرکت ها در بورس تهیه شده است. این راهنما صرفاً یک نمونه است و هر شرکت می تواند براساس ویژگی های خاص خود تغییرات لازم را در آن اعمال کند. اطلاعات تکمیلی را می‌توانید در منابع زیر جستجو فرمایید:

استراتژی رقابتی، مایکل پورتر، ترجمه مجیدی و مهرپویا، انتشارات رسا، ۱۳۸۵.

www.makingthenetwork.Org/centre
www.defee.gov.uk/ict-learning-centres
www.ecomlink.org
www.planware.org
www.businessplans.org/businessplans.html
www.bplans.com/sp/businessplans.cfm
www.businessplanarchive.org

 

قسمت اول: ساختار و محتوای برنامه کسب و کار

کلیات

  • نام و نوع شرکت
  • موضوع فعالیت
  • آدرس، شماره تلفن، شماره فکس، سایت و پست الکترونیکی و… 
  • تاریخ شروع و خاتمه برنامه
  • مشاوران برنامه (در صورت وجود)

فهرست مطالب

  • سرفصل‌های موجود تا حداقل ۲ سطح

خلاصه مدیریتی

  • معرفی مختصر نقاط قوت، نقاط ضعف، فرصت‌ها و تهدیدها
  • ارکان برجسته بازاریابی
        • ویژگی‌های برتر محصولات و خدمات
        • تحلیل بازار هدف
        • تحلیل رقبا
        • استراتژی و ابزارهای اصلی بازاریابی
  • ارکان برجسته عملیاتی
    • مقررات مربوط به فعالیت تجاری
    • تحلیل تأمین‌کنندگان
    • مدیران
  • ارکان برجسته مالی
    • خلاصه اقلام مهم مالی
    • شاخص‌های مهم مالی

بررسی صنعت

  • جایگاه صنعت و عوامل مؤثر بر آن
  • تحولات اقتصادی
    • شاخص‌های اقتصادی جهان
  • بررسی فضای سرمایه‌گذاری صنعت
    • خصوصی‌سازی
    • توسعه بازار سرمایه
    • سرمایه‌گذاری خارجی
    • برنامه‌های اقتصادی کشور
    • ریسک‌ها
      • ریسک کشوری
      • ریسک مالکیت خصوصی
      • ریسک سرمایه‌های معنوی و علامت تجاری
    • تحولات محیط فعالیت
    • تحولات تکنولوژی
    • تحولات سیاسی و اجتماعی
  • بررسی روند گذشته، حال و چشم‌انداز آتی صنعت
  • عوامل اصلی موفقیت در صنعت
  • موانع ورود و اندازه صنعت

تجزیه و تحلیل بازار

  • محیط بازار
    • بازار هدف
      • بخش‌های بازار بر حسب انواع مشتری
      • اندازه هر یک از بخش‌ها
      • ویژگی‌های مشتریان اصلی
    • اندازه بازار و رشد بالقوه
    • رقبا و فعالان اصلی
  • دستیابی به بازار
    • مدل درآمد (استراتژی اصلی بازاریابی)
    • سهم بازار هدف
    • محصولات و خدمات
    • خط‌ مشی قیمت‌گذاری محصولات و خدمات
    • کانال‌های توزیع و ترویج محصولات
    • خدمات و گارانتی
    • روابط عمومی
  • مزیت‌های رقابتی
    • ارتباط با بازار
    • عرضه با هزینه کارا
    • دسترسی به نیروی کار ماهر
    • ارتباط با مراکز تحقیقاتی
    • اثر هم‌افزایی
  • تکنولوژی
    • طرح تکنولوژی
    • برنامه‌های سرمایه‌گذاری
    • مزیت در تکنولوژی
    • قابلیت اعتماد تکنولوژی
    • طرح‌های توسعه آتی
    • طرح عملیاتی

طرح مالی

  • ساختار اداره شرکت
    • سهامداران
    • مدیران
  • سیستم‌های پشتیبانی عمومی
  • سرمایه‌گذاری و منابع مالی
    • مخارج سرمایه‌گذاری و سرمایه در گردش
      • تولید محصول و ارائه خدمت
      • خرید دارایی‌های ثابت مشهود و نامشهود
      • سرمایه‌گذاری‌ها
      • هزینه‌ها
    • نحوه تأمین منابع مالی
      • وام و تسهیلات مالی
      • سرمایه
    • وضعیت استخدام و کارکنان
    • تهیه برآوردهای ماهانه
  • صورت‌های مالی پیش‌بینی شده
    • ترازنامه‌
    • صورت‌ سود و زیان
    • صورت‌ سود و زیان‌ جامع‌
    • صورت‌ جریان‌ وجوه‌ نقد
  • تجزیه و تحلیل حساسیت
  • تجزیه و تحلیل نتایج مالی پیش‌بینی شده
    • نسبت‌های مالی
      • سودآوری
      • نقدینگی
      • فعالیت
      • اهرمی
      • تجزیه و تحلیل دوپونت
    • تجزیه و تحلیل نقطه سربه‌سری
    • تجزیه و تحلیل جریا‌ن‌های نقد
      • بودجه نقد عملیاتی
    • کنترل ریسک
      • ریسک قیمت
      • ریسک فروش
      • ریسک افزایش هزینه‌های اجرای طرح
      • ریسک مالی

نتیجه‌گیری

پیوست‌ها

    • صورت‌های مالی فصلی
    • یادداشت‌های توضیحی  

 

قسمت دوم: تهیه اطلاعات مورد نیاز

مقدمه 

در این قسمت سعی شده است، اطلاعات و مندرجات هر بخش از ساختار ارایه شده در قسمت اول، به طور مفصل تر تشریح شود.

خلاصه مدیریتی

اولین بخشی که باید در طرح خود بیاورید و معمولاً بسیار مختصر هم است خلاصه مدیریتی نام دارد. خلاصه مدیریتی، استراتژی کسب و کار شما را معرفی می کند و مطمئناً مهم ترین بخش برای مدیران و استفاده کنندگان به شمار می رود. برای این که بتوانید اهداف و اولویت ها و برنامه های خود را ارایه کنید باید مطالب کلی طرح را به صورت اجمالی و قانع کننده همراه با اعداد و ارقام پیشنهادی گزارش کنید. اگر شما نتوانید در این بخش استفاده کننده را قانع کنید که طرح کسب و کارتان قابل اطمینان است، مطمئن باشید که به نتیجه مطلوب دست نخواهید یافت. توجه داشته باشید مطالبی که در این بخش آورده می شود صرفاً خلاصه اجزای مهم برنامه هستند. بنابراین از ارایه اطلاعاتی که در بخش های بعدی به آن پرداخته نشده است، خودداری کنید.

بررسی صنعت

یکی از روش های تحلیل صنایع، بررسی توانایی عملیاتی آن ها در رابطه با کل اقتصاد است; به این معنی که برخی صنایع در طی دوران رکود، عملکرد ضعیفی دارند در حالی که برخی دیگر دارای عملکرد خوبی هستند. عملکرد بعضی از صنایع مطابق با چرخه تجاری است و با توجه به وضعیت تجاری و اقتصادی، وضعیت آن ها نیز بهبود یافته و یا وخیم می شود. بنابراین لازم است در این بخش تحولات اقتصادی، سیاسی و اجتماعی کشور طی چند سال گذشته (حداقل دوره پنج ساله) مورد بررسی قرار گرفته و به ویژه اصلاحات ساختاری موثر بر رشد اقتصادی تحلیل شود. همچنین تحلیل گر باید ویژگی های کمی مهم صنعت را مورد بررسی قرار دهد، شاخص های اقتصادی جهان و ایران را ارایه کرده و وضعیت بخش های اصلی اقتصادی به تفکیک بررسی شود. بررسی عوامل ذیل نیز در تحلیل صنعت خاص و ارزیابی افق های آتی آن کمک خواهد کرد:

۱- عملکرد تاریخی (گذشته:) همان طور که می دانیم برخی از صنایع در بلندمدت دارای عملکرد خوب و برخی دیگر دارای عملکرد ضعیف بوده اند. هر چند که همیشه نمی توان عملکرد را براساس روند گذشته پیش بینی کرد ولی با این حال هر صنعتی مسیری را طی می کند که نباید از آن غافل بود.

۲- رقابت: شرایط رقابتی موجود در یک صنعت می تواند اطلاعات مهمی را درخصوص ارزیابی آینده ارایه کند.

۳- سایر عوامل: قوانین و مقررات دولتی می تواند تاثیرات مهمی روی صنایع داشته باشد، به همین منظور باید سعی کرد، نتایج این چنین تاثیراتی را ارزیابی کرده و یا حداقل از وجود آن ها مطلع شد. یکی دیگر از عواملی که در تحلیل صنعت باید مورد ارزیابی قرار گیرد، تغییرات ساختاری است که در اقتصاد رخ می دهد. معمولاً سرمایه گذاران تمایل دارند صنایع را در زمینه های مختلف بررسی و ارزیابی کنند.

عوامل متعددی وجود دارد که می تواند ورود به یک صنعت را تحت تاثیر قرار دهد. هر یک از این عوامل قابل تحلیل و بررسی هستند. موارد زیر از مهمترین موانع ورود به یک صنعت به شمار می‌آیند.

  •  معیارهای اقتصادی
  • ویژگی‌های محصول
  • مارک تجاری
  • هزینه‌های راه‌اندازی
  • دسترسی به توزیع
  • مزیت‌های نسبی درخصوص هزینه‌ها
  • منحنی یادگیری

بحث آخر این که سرمایه گذاران علاقه مند به عملکرد مورد انتظار آتی صنعت هستند. آن ها می دانند که این چنین برآوردهایی با مشکلات و تا حدودی با خطاهایی همراه است ولی در عین حال می دانند که برخی از پارامترها تابعی از مقادیر شناخته شده و مورد انتظار هستند.

تجزیه و تحلیل بازار

در این بخش، نخست بازار محصولات یا خدمات شرکت خود را تحلیل کنید. کل بازار را بر حسب انواع مشتریان همگن به چند بخش تقسیم کرده و ویژگی مشتریان اصلی و رشد بالقوه هر بخش را بررسی کنید تا مشخص شود کدام بخش ها، بازار هدف فروش شرکت شما خواهد بود. اندازه بازار (تمام بازار و هر بخش) را برای محصولات و خدمات برآورد کنید. در این مورد بهتر است چندین سناریو بر مبنای نظرات متخصصان، مشتریان عمده و فروشندگان تهیه شود. بر مبنای اطلاعات تهیه شده از شرکت های رقیب و سهم هر یک در بازار، رقابت در بازار را تحلیل کنید.

استراتژی اصلی بازاریابی و این که چگونه تصمیم دارید به بازار دست یابید را توضیح دهید. تصمیم بگیرید که در کوشش های اولیه، فروش در کدام بخش ها هدف شماست و بررسی کنید که در آینده با توسعه فعالیت به کدام بخش های بازار وارد خواهید شد. قیمت گذاری، مهم ترین تصمیم گیری در بازاریابی است. قیمت باید با در نظر گرفتن تمام عوامل شامل سهم بازار هدف، رقابت، بهای تمام شده تولید/ فروش و اهداف سود تعیین شود.

در شرکت هایی که از تکنولوژی استفاده گسترده ای به عمل می آید، میزان و شرایط خدمات و گارانتی عامل مهمی در جلب اطمینان مشتری است. یک سیستم گارانتی/ خدمات خوب که پشتیبان قابلیت اعتماد محصول است نسبت به تبلیغات، بسیار اثربخش تر است. در این زمینه واقعاً رقابت با شرکت های بزرگ مشکل است. در طرح کسب و کار موارد زیر باید بحث شود:

  • روش و سیستم خدمات شامل خدمات تعمیراتی در محل مشتری یا در مراکز خدمات
  • هزینه های نگهداری.
  • دوره و میزان گارانتی و امثالهم.

روش ها و کانال های توزیع و همچنین مدیریت موجودی مواد و محصول را شرح دهید. کاهش حجم موجودی در صنایعی که نیازهای مشتری به سرعت تغییر می کند و عمر محصول کوتاه است، عاملی کلیدی است. به علاوه برای شرکت هایی که بر بازارهای خاص تمرکز می کنند، پاسخ سریع به نیازهای مشتریان هدف از هر چیز دیگری مهم تر است.

برای شرکت مهم است که یک سیستم تولید قابل انعطاف ایجاد کند تا بتواند به تغییرات مکرر در مشخصات محصول پاسخ دهد و محصولات جدید را همزمان با تغییر در بازار، ارایه کند.

درطرح تکنولوژی، نوآوری های معرفی شده و تفاوت با تکنولوژی های قبلی، مراحل حال و گذشته توسعه تکنولوژی تشریح شود. اگر تکنولوژی تحت لیسانس اخذ شده است، مفاد اصلی قرارداد لیسانس و توافق نامه حق الامتیاز و امثالهم را ذکر کنید. همچنین حق الاختراع، کپی رایت و دانش فنی فرآیندهای شرکت را بیان کنید. اگر درمورد بعضی از این حقوق اختلاف و منازعه ای وجود دارد، در این بخش توضیح دهید. بر مبنای تکنولوژی تعیین شده، برنامه های سرمایه گذاری را بیان کنید. اقلام مختلف سرمایه گذاری، طراحی ها، تحصیل زمین و آماده کردن آن، احداث ساختمان، ماشین آلات و در مراحل بعد، جریان نقد و نرخ بازده داخلی بر مبنای این ارقام محاسبه شود. ضمناً روشی را که برای برآورد قیمت ها استفاده کرده اید نیز تشریح کنید.

به منظور بقای شرکت در یک بازار رقابتی، ایجاد سیستمی که عهده دار فعالیت های تحقیق و توسعه شود، حیاتی است. بنابراین ساختار سازمانی فعالیت های تحقیق و توسعه در داخل شرکت و یا همکاری با سایر شرکت ها را توصیف کنید.

در پایان باید برای دوره بهره برداری یک طرح عملیاتی تهیه شود که منطبق با محدودیت های فیزیکی نظیر ظرفیت عملیاتی، دسترسی به مواد اولیه و قطعات، دسترسی به نیروی کار ماهر و آموزش دیده و غیره باشد. از طرفی چنانچه کالادر بازار فروش نرسد منجر به افزایش موجودی ها خواهد شد. بنابراین لازم است حداکثر مبلغ فروش با توجه به بررسی های بازاریابی برآورد شود. عواملی نظیر مراحل توسعه شبکه فروش، تلاش برای توسعه جغرافیایی محصول و معروف بودن علامت تجاری در بازار در برآوردها مورد توجه قرار گیرد. شما باید دو سناریو تدوین کنید. یکی بر مبنای رشد مورد انتظار فروش و دیگری بر مبنای بدترین حالت ممکن.

طرح مالی

ساختار شرکت را توصیف و نقش و حیطه مسوولیت هر یک از مدیران را بیان کنید. سوابق شغلی مدیران، به خصوص تجارب آنان در ارتباط با برنامه کسب و کار و موفقیت های آنان در سایر شرکت ها بیان شود. توصیف تیم مدیریت یکی از مواردی است که سرمایه گذاران در بررسی طرح کسب و کار توجه خاصی به آن دارند. کل سرمایه ثبت شده را با ذکر نام سهام داران و تعداد سهام آن ها ارایه کنید. برنامه های جذب و استخدام کارکنان تمام وقت و پاره وقت توضیح داده شود. اگر تصمیم دارید از متخصصان برون سازمانی شامل کارشناسان بانکی، حسابرسان مستقل، حقوق دانان و مشاوران مدیریت استفاده کنید، توضیح دهید.

مخارج سرمایه گذاری ثابت و سرمایه در گردش با توجه به برآوردهای انجام شده در قالب جداول ارایه شود. تامین منابع مالی از محل آورده سهام داران، وام از موسسات مالی، لیزینگ ماشین آلات، استقراض از فروشندگان ماشین آلات و تجهیزات و استقراض از تامین کنندگان مواد و قطعات صورت می گیرد. با توجه به مطالعات انجام شده و امکانات تامین مالی سهم هر یک از گروه های مذکور در تامین منابع طرح باید مشخص و در قالب جداولی ارایه شود. صورت های مالی اساسی با توجه به پیش بینی های انجام شده حداقل برای یک دوره سه ساله ارایه شود. در صورتی که حمایت های خاص دولتی یا عمومی در مورد طرح وجود دارد، اعم از تخفیف در نرخ بهره، ارایه تسهیلات برای خرید زمین و … در گزارش ذکر کنید.

با توجه به اطلاعات تهیه شده در بخش های قبل، جریان های نقدی طرح ارایه شود. با استفاده از ابزارهای تحلیل سربه سری و اهرم عملیاتی، ریسک عملیاتی را تجزیه و تحلیل کنید. شاخص های عمده مالی نظیر نسبت های سود آوری، نقدینگی، اهرمی و کاربرد دارایی ها و… را محاسبه و در قالب جدولی ارایه کنید.

منبع: روزنامه سرمایه، شماره ۵۶۵، ۵/۷/۸۶، صفحه ۹ (بازار سرمایه)
بورس اوراق بهادار تهران (www.iranbourse.com)

 

راهنمای تهیه امیدنامه

مواردی که در راهنمای تهیه امیدنامه آمده است، حداقل الزامات در زمینه‌ی افشاء اطلاعات می‌باشد. تعیین و تشخیص سایر اطلاعاتی که مهم است و بر قیمت اوراق بهادار و تصمیم سرمایه‌گذاران تأثیر بااهمیت دارد بر عهده‌ی ناشر می‌باشد.

دانلود  فایل Word

جلد

در روی جلد موارد زیر گنجانده شود:

  1. مشخصات شرکت شامل نام کامل شرکت، محل ثبت، موضوع فعالیت و شماره و تاریخ ثبت شرکت
  2. تاریخ امیدنامه
  3. حتی‌الامکان جزئیات عرضه عمومی شامل تعداد، نوع و ارزش اسمی اوراق بهادار و تابلویی که شرکت در آن پذیرفته شده است.
  4. نام مشاور پذیرش
  5. درج متن زیر به صورت پررنگ و متمایز
    برای مشاهده اطلاعات عوامل ریسک که می‌تواند مورد توجه سرمایه‌گذاران بالقوه قرار گیرد، لطفاً سرفصل عوامل ریسک را که در صفحه ** آمده است، ملاحظه نمایید
  6. توصیه می‌شود قیمت پایه‌ی اوراق بهادار (در روش حراج یا ثبت) و یا قیمت ثابت در صورت عرضه به قیمت ثابت روی جلد منظور شود.

صفحه‌ی اول

اطلاعات زیر باید حداقل در جلد داخلی یا در صفحه‌ی اول درج شود:

۱) بیانیه‌های مسئولیت

  • این امیدنامه توسط هیئت مدیره و مشاور پذیرش شرکت و کارگزار عرضه‌کننده تهیه و تصویب شده است و آنها منفرداً و جمعاً مسئولیت درستی اطلاعات مندرج در آن را به لحاظ نبود هرگونه خطا یا انحراف با اهمیت تأیید می‌کنند. هیئت مدیره‌ی شرکت بدین‌وسیله مسئولیت کامل اقلام پیش‌بینی شده در این امیدنامه را می‌پذیرد و تأیید می‌کند که سود، جریان‌های نقدی و بودجه‌های پیش‌بینی شده مبتنی بر مفروضات واقع‌بینانه است.
  • مشاور پذیرش تأیید می‌نماید که امیدنامه‌ی حاضر افشای درست و کاملی از کلیه‌ی واقعیات مربوط به عرضه‌ی عمومی را به دست می‌دهد و هر نوع سود، جریان نقدی و بودجه‌ی پیش‌بینی شده که مسئولیت آنها به عهده‌ی هیئت مدیره است برای درج در امیدنامه توسط حسابداران رسمی بررسی اجمالی شده است.

۲) بیانیه‌ی سلب دعاوی

  • هیئت پذیرش اوراق بهادار، پذیرش سهام این شرکت در فهرست نرخ‌های بورس اوراق بهادار تهران را تصویب نموده است و این تصویب به معنی توصیه مشارکت سرمایه‌گذاران بالقوه در عرضه‌ی عمومی نیست.
  • بورس اوراق بهادار تهران هیچ‌گونه مسئولیتی در برابر صحت و کفایت اطلاعات افشا شده توسط شرکت و محتوای امیدنامه ندارد و هرگونه مسئولیتی را در مورد درستی و کامل بودن آن از خود سلب می‌نماید و به‌طور صریح و روشن هر نوع مسئولیتی را در برابر هر نوع ضرر ناشی از اتکاء به تمام با بخشی از این امیدنامه را از خود سلب می‌نماید. سرمایه‌گذاران باید به ارزیابی خودشان از شناخت مزیت‌ها و ریسک‌های سرمایه‌گذاری شرکت اتکا نمایند و در زمان سرمایه‌گذاری باید به هنگام بروز هرگونه شک و تردید، بلافاصله با کارگزار، مشاور پذیرش، حسابرس و دیگر مشاوران حرفه‌ای مشاوره نمایند.

تعاریف

مجموعه‌ای از تعاریف اصطلاحات فنی و اختصارها باید تهیه و ارائه شود.

فهرست مندرجات

فهرستی از کلیه‌ی سرفصل‌ها، زیرسرفصل‌ها و نمایه‌ها که در متن امیدنامه آمده است، در این قسمت ارائه شود.

چکیده

در بخش چکیده، خلاصه‌ای از اطلاعات افشاء شده در امیدنامه ارائه شود. بخش خلاصه اطلاعات باید شامل موارد زیر باشد و دارای عطف متقابل به بخش‌ها و صفحات مربوطه در امیدنامه باشد:

  • خلاصه‌ی اطلاعات شرکت، صنعت مربوطه و شرکت‌های تابعه
  • نحوه‌ی استفاده از عواید عرضه‌ی عمومی
  • عوامل ریسک
  • خلاصه‌ی اطلاعات مالی
  • اوراق بهاداری که عرضه می‌شود، قیمت عرضه و عواید خالص مورد انتظار
  • هشدار به سرمایه‌گذاران
    در ابتدای خلاصه اطلاعات باید هشداری به صورت زیر و به صورت پر رنگ و متمایز به سرمایه‌گذاران داده شود:
    خلاصه‌ی اطلاعات تنها خلاصه‌ای از اطلاعات مهم شرکت یا گروه است و ضروری است سرمایه‌گذاران پیش از اتخاذ هرگونه تصمیمی در خصوص سرمایه‌گذاری، تمام گزارش امیدنامه را مطالعه کنند و در نظر بگیرند.”

۱– معرفی شرکت

۱-۱– تاریخچه

  • تاریخ تأسیس و مؤسس/ مؤسسین شرکت
  • تاریخ، شماره و محل ثبت شرکت
  • اطلاعات مربوط به تغییر نام شرکت از بدو تأسیس تاکنون
  • تاریخ آغاز فعالیت شرکت
  • اطلاعات مربوط به مجوزهای فعالیت
  • نوع شرکت (سهامی عام/ سهامی خاص) و اطلاعات مربوط به تغییرات آن
  • تغییرات اساسنامه در ۲ سال اخیر
  • اطلاعات مربوط به ثبت شرکت نزد سازمان بورس و اوراق بهادار
  • قوانین و مقررات خاصِ حاکم بر شرکت
  • سایر موارد ضروری

۲-۱– موضوع فعالیت

  • تشریح موضوع فعالیت اصلی شرکت

۳-۱– سرمایه و سهامداران

  • تغییرات سرمایه شرکت از بدو تأسیس تاکنون و محل تأمین
  • سهامداران عمده شرکت
  • ترکیب سهامداران و تغییرات آن طی ۳ سال اخیر
  • برنامه‌های آتی افزایش سرمایه با توجه به طرح‌ها و برنامه‌های شرکت

۴-۱– ساختارها و تشکیلات

۱-۴-۱– ساختار سازمانی

  • ترسیم آخرین نمودار سازمانی مصوب شرکت
  • تشریح انوع کمیته‌های نظارتی و اجرایی فعال در شرکت و کارکرد هر یک از آنها

 ۲-۴-۱– مدیران

  • جدولی حاوی نام و نام خانوادگی، سمت، تحصیلات و سوابق حرفه‌ای (۱۰ سال گذشته) اعضای هیئت‌مدیره، مدیرعامل و مدیر مالی، موظف یا غیرموظف بودن، تاریخ انتصاب، نمایندگان اشخاص حقوقی، تغییرات اعضای هیئت‌مدیره طی ۳ سال اخیر
  • اطلاعات مربوط به عضویت اعضای هیئت‌مدیره در هیئت‌مدیره سایر شرکت‌ها
  • آخرین حقوق و مزایای اعضای هیئت‌مدیره و مدیرعامل

۳-۴-۱– ساختار نیروی انسانی

  • ترکیب نیروی انسانی شرکت به تفکیک سطح تحصیلات، نوع استخدام (رسمی، قراردادی) و نوع فعالیت (صف، ستاد، پشتیبانی)

۵-۱– ارتباط با شرکت

  • آدرس دفتر مرکزی/ محل فعالیت اصلی
  • تلفن‌ دفتر مرکزی/ محل فعالیت اصلی
  • نمابر دفتر مرکزی/ محل فعالیت اصلی
  • سایت اینترنتی
  • پست الکترونیک
  • روزنامه منتخب جهت درج آگهی‌ها

۲– فعالیت و عملیات

۱-۲– معرفی صنعت

۱-۱-۲– جایگاه فعلی صنعت

۲-۱-۲– چشم‌انداز آتی صنعت

۳-۱-۲– عوامل موفقیت در صنعت

  • عوامل اصلی که موجب مزیت‌های رقابتی شرکت شده است را توضیح داده و استمرار آنها را در آینده ارزیابی نمایید.

۴-۱-۲– موانع ورود به صنعت

۲-۲– راهبردهای شرکت

  • توصیف راهبردهای شرکت
  • فرصت‌ها و زمینه‌های رشد شرکت

۳-۲– اطلاعات تولید/خدمات

۱-۳-۲– انواع محصولات/ خدمات

 ۲-۳-۲– فرآیند تولید محصولات/ ارائه خدمات

۳-۳-۲– نهاده‌های (درون‌دادهای) تولید

  • توصیف ترکیب نهاده‌های تولید یا خدمات و میزان وابستگی به هریک از نهاده‌های تولید و منابع تأمین آنها
  • قوانین و مقررات حاکم بر تأمین نهاده‌های تولید

۴-۳-۲– مواد اولیه

  • انواع مواد اولیه مورد نیاز برای تولید (به تفکیک اصلی و فرعی) و منابع تأمین آن
  • تغییرات نرخ مواد اولیه (نرخ خرید انواع مواد اولیه مورد استفاده طی سه سال گذشته بر حسب داخلی و صادراتی و نوع ارز)

۵-۳-۲– ظرفیت تولید و تولید واقعی

  • ظرفیت اسمی، عملی، عادی و واقعی تولید انواع محصولات طی سه سال گذشته، ظرفیت پیش‌بینی شدۀ سال جاری و میزان تولید واقعی تا تاریخ تهیه امیدنامه

۶-۳-۲– ترکیب بهای تمام شده

  • سهم هر یک از عوامل تشکیل دهندۀ بهای تمام شدۀ تولید/ ارائه خدمات طی سه سال اخیر و توجیه نوسانات

۴-۲– اطلاعات فروش/درآمد خدمات

۱-۴-۲– فروش محصول/درآمد خدمات

  • اطلاعات مربوط به فروش محصولات شرکت در سه سال مالی اخیر بر حسب مقدار و مبلغ و به تفکیک انواع محصولات بر حسب داخلی و صادراتی

۲-۴-۲– نحوه قیمت‌گذاری محصولات/خدمات

۳-۴-۲– بازار محصولات/خدمات و رقبا

  • ترکیب و فهرست مشتریان عمدۀ محصولات/ خدمات و نیز رقبای اصلی داخلی و خارجی به تفکیک محصولات/ خدمات
  • سهم شرکت از عرضه و تقاضای کل بازار محصولات/ خدمات شرکت
  • محصولات مکمل و جانشین
  • قوانین و مقررات حاکم بر عرضه‌ی محصولات/ خدمات
  • آسیب‌پذیری صنعت در برابر واردات

۴-۴-۲– برنامه‌های فروش و بازاریابی

۵-۲– قراردادهای مهم

  • قراردادهای مهم شامل تاریخ شروع، مدت، مبلغ، طرف قرارداد، تعهدات طرفین و …

۶-۲– عوامل ریسک شرکت

  • عوامل ریسک مرتبط با انتشار عمومی سهام شرکت
    • ریسک مربوط به تداوم پذیرش
  • عوامل ریسک مرتبط با محیط فعالیت و صنعت مربوطه
    • ریسک تجاری
  1. خلاصه‌ای از میزان تمرکز فروش (به تفکیک هر یک از مشتریان اصلی و بدون ذکر نام مشتری) طی سه سال اخیر، مانده حساب‌های دریافتنی از آنها درپایان سال‌های مذکور و تأثیر از دست دادن هریک از این مشتریان یا عدم توانایی در وصول طلب از آنها را تشریح‌ نمایید.
  2. آیا شرکت با مشتریان مذکور قرارداد مکتوب دارد؟
  3. وابستگی شرکت به موقعیت جغرافیایی مشتریان چگونه است؟
  4. آیا درآمدهای شرکت ماهیت فصلی دارند؟ عواملی که باعث نوسانات درآمد شرکت می‌شوند، کدامند؟
      • ریسک مالی
      • ریسک تولید و بازاریابی محصولات جدید
      • ریسک‌های مرتبط با ساختار و ترکیب نیروی انسانی از جمله ریسک وابستگی به مدیران و نیروهای متخصص و تأثیر از دست دادن آنها بر سودآوری شرکت
      • ریسک نوسانات نرخ ارز
      • ریسک دسترسی و نوسانات نرخ مواد اولیه و نهاده‌های تولید، خلاصه‌ای از تأمین‌کنندگان اصلی نهاده‌های تولید و میزان خرید از هریک از آنها، تأثیر عدم تأمین نهاده‌های تولید توسط هر یک از آنها
      • ریسک‌های ناشی از رقابت در صنعت
  1. میزان رقابت در صنعت چقدر است؟
  2. شرکت‌های رقیب بیشتر در چه زمینه‌ای در حال رشد و نوآوری هستند. حوزه‌های اصلی رقابت کدامند؟
  3. اثر رقابت در صنعت را بر شرکت تشریح نمایید.
  4. میزان اطمینان شرکت از فائق آمدن بر شرایط رقابتی چقدر است؟
  • ریسک اختلال در سیستم‌های اطلاعاتی شرکت
  • ریسک بیمه
  • ریسک ملاحظات قانونی
  1. محدودیت‌های قابل اعمال از طرف دولت بر روی شرکت
  2. احتمال مطرح شدن دعاوی حقوقی بر علیه شرکت در آینده
  • ریسک‌های مرتبط با اطلاعات آتی
  1. شرایط عدم اطمینان در طرح کسب و کار را تشریح نمایید.
  2. شرایط عدم اطمینان در بودجه چه مواردی می‌باشند؟
  3. سایر مواردی که موجب مغایرت نتایج واقعی و پیش‌بینی‌شده می‌گردد را ذکر نمایید. برای مثال کاهش تقاضا برای انواع خاصی از محصولات شرکت، ناتوانی در تحصیل یا تمدید مجوزها، زمان‌بندی ارائه محصولات جدید، وقوع هزینه‌های تولید و توزیع که مورد انتظار نبوده است و …)
  • ریسک مربوط به تغییرات تکنولوژی
  • وضعیت مجوزها و امتیازها و تأثیر عدم تمدیدآنها‌ بر روی عملیات ‌شرکت‌ چه‌ میزان‌ برآورد می‌شود؟
  • ریسک‌های مرتبط با راهبری شرکت و ساختار مالی
  • آیا عملکرد و سودآوری شرکت، تحت تأثیر عملکرد سازمان یا شرکت‌ دیگری‌ می‌باشد؟
  • احتمال عدم توانایی شرکت در تأمین سرمایه مورد نیاز در آینده (به‌طوری که اگر شرکت قادر به تأمین آن نباشد تأثیر منفی روی عملیات شرکت داشته و موجب کاهش قیمت سهام خواهد شد) تشریح شود.
  • ریسک نرخ بهره
  • سایر ریسک‌ها

۳– اطلاعات مالی

درصورتی‌که شرکت صورت‌های مالی تلفیقی تهیه می‌کند، موارد زیر به‌ تفکیک اطلاعات شرکت اصلی و گروه شرکت‌ها ارائه شود. همچنین در اطلاعات مقایسه‌ای صورت‌های مالی، دلایل تغییرات بااهمیت در هر یک از اقلام تشریح شود.

۱-۳– اهم رویه‌های حسابداری شرکت

  • تغییرات در رویه‌های حسابداری طی ۲ سال اخیر ناشی از استانداردهای جدید وضع شده یا تغییر روش و اثر این تغییرات بر وضعیت مالی و نتایج عملیات شرکت تشریح شود.

۲-۳– صورت سود (زیان)

  • اطلاعات صورت سود (زیان) سه سال مالی اخیر به‌صورت مقایسه‌ای
  • نکات قابل توجه راجع به هر یک از اقلام صورت سود (زیان)
  • تشریح سیاست تقسیم سود در سه سال گذشته و پیش‌بینی سه سال آینده
  • صورت سود (زیان) جامع

۳-۳– ترازنامه

  • اطلاعات ترازنامه شرکت در پایان سه سال مالی اخیر به‌صورت مقایسه‌ای
  • نکات قابل توجه راجع به هر یک از اقلام ترازنامه
  • اقلام عمدۀ تشکیل‌دهندۀ دارایی‌های ثابت مشهود و دارایی‌های نامشهود در پایان سال مالی قبل شامل بهای تمام شده، استهلاک انباشته و ارزش دفتری هر قلم، مبلغی از دارایی‌های ثابت که در برابر خطرات احتمالی ناشی از حریق، سیل و زلزله از پوشش بیمه‌ای برخوردار است و نکات قابل توجه راجع به هر یک از اقلام فوق‌الذکر و نیز وضعیت مالکیت آن
  • توضیح در خصوص پروانه‌های خاص بهره‌برداری

۴-۳– اطلاعات آتی

۱-۴-۳– پیش‌بینی سود هر سهم دوره جاری

  • عملکرد واقعی دوره قبل، پیش‌بینی درآمد هر سهم برای دوره مالی جاری، عملکرد میان‌دوره‌ای گزارش شدۀ شرکت و درصد پوشش هر یک از اقلام سود و زیانی تا دورۀ میانی مذکور و نیز اطلاعات میان‌دوره‌ای دورۀ مشابه سال قبل

۲-۴-۳– پیش‌بینی سود هر سهم سه سال آتی

  • پیش‌بینی عملکرد شرکت برای سه سال مالی آتی با ذکر اهم مفروضات مربوطه

۳-۴-۳– صورت‌های مالی پیش‌بینی شده‌ی سه سال آینده با ذکر تمام مفروضات

۵-۳– نقدینگی و منابع سرمایه‌ای

  • اطلاعات صورت‌ جریان وجوه نقد شرکت در سه سال مالی اخیر
  • تجزیه و تحلیل مختصری از دلایل نوسانات با اهمیت جریانات نقدی طی سه سال مالی اخیر
  • پیش‌بینی شرکت برای تأمین منابع سرمایه‌ای جهت فعالیت‌های عملیاتی طی سال آتی
  • خلاصه‌ای از تسهیلات مالی دریافتی کوتاه‌مدت و بلندمدت به‌همراه محل تأمین و مصرف وجوه، نرخ‌‌بهره‌ و سررسید

۶-۳– طرح‌های توسعه

افشای کامل موارد زیر به تفکیک طرح‌های توسعه:

  • مبلغ سرمایه‌گذاری مورد نیاز، نحوه‌ی تأمین منابع و مخارج انجام شده تاکنون
  • تاریخ شروع و تاریخ بهره‌برداری
  • توجیه مالی، اقتصادی و فنی
  • بین طرح‌های توسعه و عواید ناشی از عرضه‌ی اوراق بهادار باید رابطه‌ی منطقی برقرار شود و توصیف گردد.

۷-۳– نسبت‌های مالی

  • نسبت‌های مالی مقایسه‌ای سه سال مالی اخیر

۸-۳– وضعیت مالیاتی شرکت طی پنج سال گذشته

۹-۳– اشخاص وابسته

(اشخاص وابسته طبق استاندارد حسابداری تعریف می‌شود)

۱-۹-۳– معاملات با اشخاص وابسته

  • معاملات با اشخاص وابسته طی سه سال مالی اخیر (شامل معاملات غیرعادی ازنظر ماهیت یا وضعیت). اگر شرکت خط‌مشی یا روش مشخصی در خصوص معاملات با اشخاص وابسته دارد، توضیح دهید.
  • بدهی‌های معوق ایجاد شده به‌وسیلۀ اشخاص وابسته طی سال مالی قبل و نیز بعد از تاریخ آخرین ترازنامه تا تاریخ تهیه این گزارش
  • مشخصات شرکت‌های تابعه و وابسته (شامل تاریخ و شکل تحصیل، موضوع فعالیت، میزان نفوذ یا کنترل شرکت مادر، اعضای هیئت‌مدیره و مدیرعامل، خلاصه اطلاعات مالی در سه سال گذشته)

۲-۹-۳– فهرست دارندگان اطلاعات نهانی طبق آیین‌نامه‌ی مربوط افشا شود.

۴– پذیرش در بورس و عرضه سهام

۱-۴– فرآیند پذیرش

۱-۱-۴– اقدامات انجام شده

۲-۱-۴– شرایط پذیرش

۳-۱-۴– احراز شرایط پذیرش

۲-۴– نکات قابل توجه در زمان درج

۱-۲-۴– سیستم مالی و گزارشگری شرکت

۲-۲-۴– تعهدات و بدهی‌های احتمالی

۳-۲-۴– دعاوی حقوقی له یا علیه شرکت

۴-۲-۴– رویدادهای مهم بعد از تاریخ ترازنامه تا تاریخ تهیه امیدنامه

۵-۲-۴– نکات مهم گزارش حسابرس و بازرس قانونی شرکت

  • افشای نام حسابرس و بازرس قانونی شرکت در سه سال مالی اخیر
  • نکات مهم گزارش حسابرس و بازرس قانونی درخصوص آخرین صورت‌های مالی سالانه
  • نکات مهم گزارش حسابرس و بازرس قانونی در خصوص صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای حسابرسی شده

۳-۴– عرضۀ سهام شرکت در بورس

۱-۳-۴– جزئیات عرضه‌ی عمومی

  • قیمت‌گذاری اولیه سهام (در صورت تهیه‌ی گزارش توسط مراجع صلاحیت‌دار)
  • جدول زمانبندی عرضه سهام

۲-۳-۴– مشاور پذیرش (کارگزار معرف/ شرکت تأمین سرمایه)

  • اطلاعات کلی مشاور پذیرش و عرضه‌کننده سهام
  • گواهی مشاور پذیرش در خصوص تبصره‌ی یک و دو ماده‌ی ۲۴ دستورالعمل پذیرش
  • هر نوع وابستگی مالی، کاری، سهامداری و … مشاور پذیرش با شرکت افشاء شود.

۳-۳-۴– تعهدات سهامداران عمده

  • تعهدات سهامداران عمده شرکت در خصوص عرضه سهام

منبع: بورس اوراق بهادار (www.irbourse.com)